Synagoge Lemmer

In de veertiger jaren van de achttiende eeuw woonde er in Lemmer tenminste één joodse familie. Joden die gebruik maakten van het veer Amsterdam - Lemmer, konden vanaf 1770 koosjer voedsel kopen in de Herbergh De Wyldeman, die beheerd werd door een niet-joodse eigenaar.

 

In 1801 werd een stuk grond aangekocht aan de voet van de Zeedijk, waar een joodse begraafplaats werd ingericht. De oudste grafsteen dateert van 1817. Overstromingen maakten het noodzakelijk om elders te begraven, vandaar dat er in 1876 een begraafplaats in Tacozijl is ingericht. Aan de Schans te Lemmer was vanaf 1820 een synagoge in gebruik die in 1866 met behulp van het stadsbestuur werd opgeknapt.

 

De synagoge is tot 1920 in gebruik geweest en werd daarna verkocht en verbouwd tot woonhuis. In 1924 werd Lemmer bij het gebied van de joodse gemeente sneek gevoegd. De enige joodse vereniging die Lemmer gekend heeft hield zich bezig met Torastudie en het verzorgen van begrafenissen en werd pas in 1906 opgericht.

Het kleine aantal joden dat in 1941 nog in Lemmer woonde is tijdens de Duitse bezetting gedeporteerd en vermoord. Hun namen staan vermeld op een gedenksteen op de joodse begraafplaats te Tacozijl. Deze begraafplaats werd in 1989 geheel gerestaureerd en wordt thans onderhouden door vrijwilligers en de gemeente De Friese Meren.

 

Synagoge is het Griekse woord voor bet ha knesset, wat huis van samenkomst betekent. Het is de plaats waar de joodse gemeente bijeenkomt voor het gebed en om te leren, vandaar dat de synagoge ook wel sjoel genoemd wordt, wat afgeleid is van het Duitse Schule.

Er bestaan geen bindende richtlijnen voor de architectuur van een synagoge, maar in de inrichting is de aanwezigheid van een Aron Hakodesj en een Biema vereiste.

Synagoge Lemmer - Stichting Joodse Begraafplaats Tacozijl
Synagoge Lemmer - Stichting Joodse Begraafplaats Tacozijl
Synagoge Lemmer - Stichting Joodse Begraafplaats Tacozijl
Synagoge Lemmer - Stichting Joodse Begraafplaats Tacozijl
Synagoge Lemmer - Stichting Joodse Begraafplaats Tacozijl